ပင္လံုဇာတ္ေၾကာင္းျပန္ေၾကာင္းေလ့လာေသာ္ – အပုိင္း (၃)

ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းသည္ ျပည္မႏွင့္ေတာင္တန္းေဒသမ်ားကိုတျပိဳင္တည္း တေပါင္းတစည္းတည္း လြတ္လပ္ေရးရယူရန္ျဖစ္သည္။ ၎၏သေဘာထားမွာ ေတာင္တန္းေဒသမ်ားကို ခ်န္လွန္ထားျပီးေပးေသာ လြတ္လပ္ေရးသည္ ျပီးျပည့္စံုသည့္ လြတ္လပ္ေရးမဟုတ္ ဟု ခံယူထားေလသည္။ ဗိုလ္ခ်ဳပ္က “ဗမာျပည္လြတ္လပ္ေရး ရျပီဟုျပီဟု ဆိုႏိုင္ေၾကာင္း၊ ေတာင္တန္းနယ္မ်ားျပႆနာသာ က်န္ေတာ့ေၾကာင္း၊ ေတာင္တန္းနယ္မ်ားမလြတ္လပ္သေရြ႕ ျမန္မာျပည္လြတ္လပ္ျပီဟု မဆိုင္နုိင္ေၾကာင္း၊ ဗမာမ်ားသည္ ေတာင္တန္းလူမ်ိဳးမ်ားကို ၎တို႔ဘာသာ အုပ္ခ်ဳပ္ေစလိုေၾကာင္း၊ ဗမာမ်ားသည္ ရွမ္း၊ ကခ်င္၊ ခ်င္း တို႔၏ ျပည္တြင္းေရးကို စြက္ဖက္မည္မဟုတ္ေၾကာင္း” ဟူ၍ ပင္လံုညီလာခံတြင္ ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ဆက္ဖတ္ရန္ပံုကိုကလစ္ေပးပါဗ်ာ

ထို႔အျပင္ “ဤကဲ့သို႔လြတ္လပ္ေရးကိုတေပါင္းတစည္းတည္း ရယူလိုျခင္းမွာလည္း ေတာင္တန္း ေဒသ မ်ားကို ျမန္မာမ်ားက လႊမ္းမိုးအုပ္ခ်ဳပ္လုိ၍မဟုတ္မူဘဲ၊ ျမန္မာမ်ားနည္းတူ ေတာင္တန္းသားမ်ားကိုပါ တျပိဳင္တည္း၊ တေပါင္းတည္း လြတ္လပ္ေစခ်င္၍သာျဖစ္ေၾကာင္း၊ ထို႔အျပင္ တိုင္းရင္းသားအားလံုးပူးေပါင္း၍ တိုင္းျပည္အတြက္ၾကိဳးပမ္းၾကမည္ဆိုပါက ပို၍ အက်ိဳးရွိႏုိင္မည္ဟု ယံုၾကည္ေၾကာင္း၊ တိုင္းျပည္ၾကီးပြား တိုးတက္ဖို႔ဆိုလွ်င္ ဗမာကတစ္မ်ိဳး၊ ကရင္ကတစ္ဖံု၊ ရွမ္း၊ ကခ်င္၊ ခ်င္း တို႔ကတစ္ျခားအကြဲကြဲအျငားျငား လုပ္ေနၾကရင္ အက်ိဳးရွိမွာမဟုတ္ဘူး၊ စုေပါင္းလုပ္ၾကမွသာအက်ိဳးရွိႏုိင္တယ္၊ လုပ္ၾကည့္မွလည္း အက်ိဳးရွိေၾကာင္းသိမွာ ျဖစ္ေၾကာင္း” ဟူ၍ ေစာ္ဘြားမ်ားတည္ခင္းသည့္ ထမင္းစားပြဲတြင္လည္း ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ထိုစဥ္က ဗိုလ္ခ်ဳပ္သည္ဤသို႔ရိုးရွင္းသည့္ စိတ္ေစတနာမ်ားရွိခဲ့သိလို၊ ရွမ္း၊ ကခ်င္၊ ခ်င္း အစရွိသည့္ တိုင္းရင္းသားေခါင္းေဆာင္မ်ား၏ သေဘာထားမ်ားမွာလည္း ျမန္မာျပည္မႏွင့္ ေပါင္းစည္းျခင္းအားျဖင့္ လြတ္လပ္ေရးကိုအျမန္ဆံုးရႏုိင္မည္ဟု ယံုၾကည္စိတ္မ်ားရွိခဲ့ၾကသည္။ ေပါင္းစည္းျခင္းအားျဖင့္လည္း ညီညြတ္ေရး၊ ဒီမိုကေရစီေရး၊ တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးမ်ား တန္းတူေရးႏွင့္ကိုယ္ပိုင္ျပ႒ာန္းခြင့္မ်ားရရွိလိမ့္မည္ဟူ၍ ယံုၾကည္ခဲ့ၾကေပသည္။ ဤကဲ့သို႔ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းႏွင့္ တုိင္းရင္းသားေခါင္းေဆာင္မ်ား၏ ထိုစဥ္ကရွိခဲ့ၾကေသာေကာင္းျမတ္သည့္စိတ္ေစတနာမ်ားေၾကာင့္ အျပန္အလွန္ နားလည္ယံုၾကည္မႈကို တည္ေဆာက္ႏိုင္ခဲ့ၾကသည္။ သို႔ေသာ္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္း က်ဆံုးသြားျပီးေနာက္ ဦးႏုသည္ ဖဆပလအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ ဥကၠ႒ ျဖစ္လာခဲ့သည္။ ဦးႏုသည္ ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒေရးဆြဲရန္အတြက္ ဦးခ်န္ထြန္းအား အိႏိၵယႏုိင္ငံသို႔ သြားေရာက္ေလ့လာရန္ ေစလႊတ္၍ ဦးခ်န္ထြန္းႏွင့္ဦးျမင့္သိန္းတို႔ကိုဖြဲ႕စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပံုစနစ္အေျခခံ ဥပေဒကို အျမန္ေရးဆြဲေစခဲ့သည္။ တုိင္းျပည္ျပဳလႊတ္ေတာ္သို႔ ဖြဲ႕စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပံုအေျခခံဥပေဒမူၾကမ္းမ်ားကို တင္သြင္းစဥ္ကပင္ ဦးခ်န္ထြန္းက အေျခအေနအရမလြဲေရွာင္သာ၍ျပည္ေထာင္စုႏုိင္ငံေတာ္မ်ိဳးဖြဲ႕စည္းထားရေၾကာင္း၊ သို႔ေသာ္ မိမိတို႔ ျပည္ေထာင္စု ႏိုင္ငံေတာ္မွာ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု၊ ဆြစ္ဇာလန္ႏုိင္ငံတို႔ကဲ့သို႔ျပည္ေထာင္စုစစ္စစ္ မဟုတ္ေၾကာင္း ကေနဒါပံုစံ အနည္းအားျဖင့္ အလယ္လတ္စား ျပည္ေထာင္ႏိုင္ငံမ်ိဳးျဖစ္ေၾကာင္း စသည္ျဖင့္ရွင္းျပခဲ့သည္။ ဆက္လက္ျပီး ဦးခ်န္ထြန္းသည္ ဖြဲ႕စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပံုအေျခခံဥပေဒအေျခခံမႈမ်ား၊ အေျခခံဥပေဒတြင္ ပါရွိေသာအခန္းမ်ား၊ အပိုဒ္မ်ားကို ရွင္းျပျပီး ေနာက္ဆံုးတြင္ အတည္ျပဳျခင္းႏွင့္ပက္သက္၍- “ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္း ခ်ေပးထားသည့္ မူအတိုင္းဆိုလွ်င္ လူအင္အားအမ်ားၾကီးကို သံုးရမည္ျဖစ္ေၾကာင္း၊ ေငြေၾကးအကုန္မ်ားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း၊ အခန္း(၁၀)ခန္း၌ ဖြဲ႕စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ေနပံု အေျခခံဥပေဒကိုျပင္ဆင္ႏုိင္မည္ဟုျပ႒ာန္းပါရွိေၾကာင္း၊ ဖြဲ႕စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပံုအေျခခံဥပေဒအတည္ျပဳ လက္စြဲမရွိလွ်င္ လြတ္လပ္ေရးမရရွိႏိုင္ေၾကာင္း ထို႔ေၾကာင့္ ဖြဲ႕စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပံုအေျခခံ ဥပေဒကို အတည္ျပဳရန္လိုအပ္ေၾကာင္း” ရွင္းလင္းတင္ျပသြားသည္။ တုိင္းျပဳျပည္ျပဳလႊတ္ေတာ္တြင္ တက္ေရာက္လာေသာ ေတာင္တန္းေဒသတိုင္းရင္းသား ေခါင္းေဆာင္ မ်ားသည္ ပင္လံုစိတ္ဓါတ္၊ အမ်ိဳးသားစိတ္ဓါတ္အရွိန္ေၾကာင့္ ဦးႏုႏွင့္ ဖဆပလအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ေခါင္းေဆာင္မ်ားအေပၚ အၾကြင္းမဲ့ယံုၾကည္ျခင္း၊ ႏိုင္ငံေရးအေတြ႕အၾကံဳအားနည္းျခင္း၊ ဥပေဒျပဳလုပ္ခန္းနားလည္မႈအားနညး္ျခင္း၊ အမ်ိဳးသားေခါင္းေဆာင္ၾကီးမ်ားက်ဆံုးကုန္၍ အခ်င္းခ်င္းေသြးစည္းညီညြတ္ေရးအတြက္ဆႏၵျပင္းျပေနျခင္း၊ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းေျပာၾကားသည့္အတိုင္း ဥပေဒစကားလံုးထက္ ပင္လံုစိတ္ဓါတ္ကိုယံုၾကည္ကိုးစားျခင္း၊ အခန္း(၁၁) တြင္ ဖြဲ႕သည့္အုပ္ခ်ဳပ္ပံုအေျခခံဥပေဒျပင္ဆင္ခြင့္ပါရွိသျဖင့္ လြတ္လပ္ေရးရရွိျပီး ေနာင္ျပင္ဆင္ခြင့္ လိုေသာ္ ဖြဲ႕စည္း အုပ္ခ်ဳပ္ပံု အေျခခံဥပေဒကိုေသြးသား ညီအစ္ကိုအခ်င္းခ်င္းဥပေဒစကားလံုးမ်ားကို အတိအက်အဓိပၸါယ္ေကာက္ျခင္း၊ အက်ပ္ကိုင္ျခင္းမ်ား မျပဳလုပ္ဘဲလြတ္လပ္ေရး အျမန္ဆံုးရရွိေရးကိုသာ ေရွးရႈ၍ေထာက္ခံခဲ့ၾကသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ တိုင္းျပဳျပည္ျပဳ လႊတ္ေတာ္တြင္ တင္ျပေသာအဖြဲ႕စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပံု အေျခခံဥပေဒကို ေတာင္ဆန္းေဒသေခါင္းေဆာင္မ်ားကိုယ္စားေတာင္ပိုင္းေစာ္ဘြားၾကီး စဝ္ခြန္ပန္းစိန္က လိွဳက္လွဲစြာေထာက္ခံလိုက္သည္။ ဤသို႔ျဖင့္ ၁၉၄၇ စက္တင္ဘာလ ၂၄ ရက္တြင္ ႏိုင္ငံေတာ္ဖြဲ႕စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပံုအေျခခံဥပေဒသည္အတည္ျပဳႏိုင္ခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္ ၁၉၄၇ အေျခခံဥပေဒသည္ ျဗိတိသွ်လက္ေအာက္မွ လြတ္လပ္ေရးရယူေရးအေျခခံေပၚတြင္ အေစာတလ်င္ေရးဆြဲခဲ့၊ အတည္ျပဳ ခဲ့ရျခင္းေၾကာင့္ အားနည္းခ်က္မ်ားရွိခဲ့သည္။ ႏုိင္ငံဖြဲ႕စည္းမႈသည္ျပည္ေထာင္စုပံုစံမပီျပင္ျခင္း၊ ကရင္၊ ရခိုင္ႏွင့္ မြန္လူမ်ိဳးမ်ားအတြက္ ျပည္နယ္ေဖၚေဆာင္မႈမရွိျခင္း၊ ျပည္ေထာင္စုႏွင့္ ျပည္နယ္အစိုးရ၏ အာဏာခြဲျခားထားမႈ ပံုစံမက်ျခင္းစသည့္ အားနည္းခ်က္မ်ားေၾကာင့္ တိုင္းျပည္၏စည္းလံုးညီညြတ္မႈကို မေဖၚေဆာင္ႏိုင္ခဲ့ေပ။ ထို႔ျပင္ ၁၉၄၇ ခုႏွစ္ ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခံဥပေဒအရေပၚထြန္းလာခဲ့ေသာ ဖဆပလ အစိုးရသည္ ႏုိင္ငံေရး ဒီမိုကေရစီအေျခခံအက်ဆံုးျဖစ္ေသာ ပါတီစံု ဒီမိုကေရစီ စနစ္ကိုလက္ေတြ႕အေကာင္အထည္ေဖၚရာတြင္ ပါတီဂိုဏ္းဂဏခြဲျပင္းထန္လြန္းျခင္း၊ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေဆာင္ဆန္းႏွင့္တုိင္းရင္းသားေခါင္းေဆာင္မ်ား ခ်မွတ္ထားေသာ ပင္လံုစိတ္ဓါတ္ပဋိညာဥ္ အတုိင္းဗမာျပည္ကို အဖြဲ႕ဝင္ျပည္နယ္တခုအျဖစ္ သတ္မွတ္ျခင္းမရွိဘဲ ျပည္ေထာင္စုႏွင့္ တြဲထားသျဖင့္၊ ရွမ္း၊ ကခ်င္၊ ခ်င္း တိုင္းရင္းသားမ်ားတန္းတူအခြင့္အေရးဆံုးရံႈးသြားျခင္း၊ ျပည္နယ္အဆင့္အတန္းရသင့္ရထုိက္ေသာ ကရင္နီနယ္ေစာ္ဖ်ာမ်ားႏွင့္ ျပည္သူလူထုဆႏၵသေဘာထား အမွန္မရွိဘဲကရင္နီျပည္နယ္ကိုျပည္ေထာင္စုျမန္မာႏိုင္ငံထဲတြင္ျပည္နယ္တစ္နယ္အျဖစ္ထည့္သြင္းျခင္း စသည့္ အေျခခံအေၾကာင္းမ်ားေၾကာင့္လည္းေကာင္း၊ ဗမာျပည္ကြန္ျမဴနစ္ပါတီႏွင့္ ျပည္သူရဲေဘာ္အဖြဲ႕မွ ခြဲထြက္လာေသာ ရဲေဘာ္ျဖဴတို႔သည္ ပါတီဝါဒအရလက္နက္ကိုင္တိုက္ပြဲကို ဆင္ႏြဲခဲ့ျခင္းေၾကာင့္လည္းေကာင္း၊ ကရင္၊ ရခိုင္၊ မြန္ တိုင္းရင္းသားမ်ားသည္ တန္းတူေရးႏွင့္ကိုယ္ပိုင္ျပ႒ာန္းရရွိေရး အတြက္ လက္နက္ကိုင္တိုက္ပြဲကိုဆင္ႏြဲခဲ့၍လည္းေကာင္း၊ ကရင္နီအမ်ိဳးသားသည္ ခုခံတြန္းလွန္စစ္တုိက္ပြဲမ်ား ေပၚေပါက္လာေသာေၾကာင့္လည္းေကာင္း လြတ္လပ္ေရးႏွင့္အတူ ျပည္တြင္းစစ္မီးသည္ ေတာက္ေလာင္ လာခဲ့ရေလသည္။ ထို႔ျပင္ ဖဆပလ ပါလီမန္ ဒီမိုကေရစီအစိုးရသည္ အာဏာရသက္တမ္းအတြင္း ရွမ္း၊ ကရင္နီ၊ ကခ်င္၊ ခ်င္း စသည့္တိုင္းရင္းသားတို႔က ႏိုင္ငံေတာ္ဖြဲ႕စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပံုအေျခခံဥပေဒျပင္ဆင္ရန္ တင္ျပလာတိုင္း အေၾကာင္းအမ်ိဳးမ်ိဳးျပအခ်ိန္ဆြဲလြန္းျခင္း၊ ကူမင္တန္တရုတ္ျဖဴ က်ဴးေက်ာ္မႈကို အေၾကာင္းျပဳ၍ ရွမ္းျပည္နယ္တြင္ စစ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးက်င့္သံုးခဲ့မႈေၾကာင့္ စစ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးကာလအတြင္း စစ္တပ္သည္ ရွမ္းလူထုကို မတရားဖိႏိုပ္ညွဥ္းပမ္းအႏိုင္က်င့္ခဲ့ျခင္း၊ ကခ်င္ျပည္နယ္တြင္းရွိလူထုဆႏၵမခံယူဘဲ ၁၉၆၀ ျပည့္ႏွစ္ေအာက္တိုဘာ ၁ ရက္ေန႔တြင္ ႏုိင္ငံေတာ္ဝန္ၾကီးခ်ဳပ္ဦးႏုႏွင့္တရုတ္ဝန္ၾကီးခ်ဳပ္ခ်ဴအင္လိုင္းတို႔သည္ ျမန္မာ-တရုတ္နယ္နိမိတ္စာခ်ဳပ္မ်ားကိုု လက္မွတ္ေရးထိုး၍စာခ်ဳပ္အရ ကခ်င္ျပည္နယ္ရွိ ဖီေမာ္၊ေဂၚလန္၊ ကန္ဖန္ေဒသ (၁၅၃ စတုရန္းကီလိုမီတာ) ကိုတရုတ္ျပည္သို႔လႊဲေျပာင္းေပးခဲ့သည္။ တရုတ္ျပည္က ပိုင္ဆိုင္ျပီးျမန္မာႏိုင္ငံသို႔ အငွားခ်ထားေသာ မိုင္းေမာၾတိဂံေဒသ (၂၂၀ စတုရန္းကီလိုမီတာ) ကို ျမန္မာျပည္အားလႊဲေျပာင္းေပးခဲ့သည္။ မိုင္းေမာေဒသ (ဝနယ္) ႏွင့္လဲလွယ္ေသာအားျဖင့္ျမန္မာႏိုင္ငံက တရုတ္ႏုိင္ငံသို႔ပန္းဟံုႏွင့္ ပန္းေလာင္ေဒသ (၁၈၉ စတုရန္းကီလိုမီတာ) ကိုတရုတ္ျပည္သို႔ ျမန္မာမွ ေပးရျခင္းအတြက္ႏွင့္ ႏွစ္ႏုိင္ငံနယ္နိမိတ္စာခ်ဳပ္ကို ၁၉၆၀ ျပည့္ႏွစ္ ဇန္နဝါရီလ ၂၈ ရက္တြင္ ပီကင္္း ျမိဳ႕၌တရုတ္ဘာသာျဖင့္လည္းေကာင္း၊ အဂၤလိပ္ဘာသာျဖင့္လည္းေကာင္း ခ်ဳပ္ဆိုခဲ့ျခင္း၊ ၁၉၆၁ ခုႏွစ္ေၾသဂုတ္လ ၂၈ ရက္ေန႔တြင္ ပါလီမန္ျပည္သူ႕လႊတ္ေတာ္ႏွင့္လူမ်ိဳးစု လႊတ္ေတာ္ ၂ရပ္ပူးတြဲညီလာခံတြင္ ဝန္ၾကီးခ်ဳပ္ဦးႏုသည္ ဗုဒၶဘာသာကိုႏုိင္ငံေတာ္ဘာသာအျဖစ္ ျပ႒ာန္းခဲ့ျခင္းတို႔ေၾကာင့္ ရွမ္း၊ ကခ်င္ လက္နက္ကိုင္တပ္မ်ား ေပၚေပါက္လာသျဖင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံသည္ ျပည္တြင္း စစ္မီးထပ္ဆင့္ေလာင္ကၽြမ္းခဲ့ရသည္။ ဤသို႔ျပည္တြင္း စစ္မီးအရွိန္ျမင့္လာသည္ႏွင့္ အမွ်စစ္တပ္၏ အခန္းက႑ေရွ႕တန္းသို႔ ေရာက္ရွိလာခဲ့သည္။ ဖဆပလ အစိုးရအုပ္ခ်ဳပ္ေသာ ၁၀ ႏွစ္တာကာလတြင္ အရပ္သား ႏိုင္ငံေရးသမား မ်ားသည္ ပါတီစြဲ၊ ပုဂၢိဳလ္စြဲ၊ ဂုဏ္းဂဏစြဲမ်ားျပင္းထန္လာသျဖင့္ လြတ္လပ္ေရး၏ တပ္ဦးသဖြယ္ျဖစ္ခဲ့ေသာ ဖဆပလအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ၾကီးသည္ ဦးႏု၊ သခင္တင္ဦးေဆာင္္ေသာသန္႔ရွင္း ဖဆပလ (ေနာင္ ပထစ ဟု အမည္ေျပာင္း) ႏွင့္ ဦးဗေဆြ၊ ဦးေက်ာ္ျငိမ္းတို႔ ဦးေဆာင္ေသာ တည္ျမဲ ဖဆပလ ဟူ၍ႏွစ္ျခမ္းကြဲကာ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ၾကီးေနဝင္း ဦးေဆာင္ေသာ အိမ္ေစာင့္အစိုးရလက္သို႔ (၁၈) လၾကာ အာဏာလႊဲအပ္ရျခင္းေပၚေပါက္လာခဲ့သည္။ အိမ္ေစာင့္အစိုးရသည္ (၂) ႏွစ္နီးပါး အာဏာ စည္းစိမ္ခံစားခဲ့ရမႈေၾကာင့္ ဗိုလ္ေနဝင္းဦးေဆာင္ေသာ စစ္အာဏာရွင္အုပ္စုသည္ မိမိကိုယ္ကို တိုင္ျပည္၏ ကယ္တင္ရွင္ၾကီးပမာ ထင္မွတ္ကာ အာဏာကို တက္မက္သြားခဲ့သည္။ ထိုကာလမွစ၍ တိုင္းရင္းသား စည္းလံုးညီညြတ္ေရး စိတ္ဓါတ္သည္လည္း တဆင့္ျပီး တဆင့္ယိမ္းယိုင္သြားေတာ့သည္။ ထို႔ေနာက္ဗိုလ္ခ်ဳပ္ၾကီး ေနဝင္း အိမ္ေစာင့္အစိုးရသည္ ၁၉၆၀ ျပည့္ႏွစ္ ေဖေဖာ္ဝါရီ ၆ ရက္ေန႔တြင္ ပါတီခံု အေထြေထြေရြးေကာက္ပြဲကိုက်င္းပျပဳလုပ္ေပးခဲ့ရာ၊ သန္႔ရွင္း ဖဆပလ သည္အျပတ္အသတ္ အႏိုင္ရရွိသြားခဲ့သည္။ ေရြးေကာက္ပြဲအႏိုင္ရခဲ့ေသာ သန္႔ရွင္း ဖဆပလ သည္ ပါတီညီလာခံ၌ သန္႔ရွင္း ဖဆပလ ကို ျပည္ေထာင္စု ပါတီ (ပထစ) ဟုအမည္ေျပာင္းလဲ၍၊ အစိုးရအဖြဲ႕ကိုျပည္ေထာင္စု အစိုးရဟူ၍ ေျပာင္းလဲေခၚေဝၚေစသည္။ ဝန္ၾကီးခ်ဳပ္ဦးႏုသည္ ေရြးေကာက္ပြဲတြင္မတုိင္မီ မဲဆြယ္စည္းရံုးေရးခရီးစဥ္ ကာလအတြင္း ေျပာၾကားခဲ့ေသာ မိန္႔ခြန္းတြင္ - “၁၉၆၀ ျပည့္ႏွစ္ေရြးေကာက္ပြဲၾကီးကို မိမိသာ အာဏာျပန္ရခဲ့ရင္ ျပည္ေထာင္စုတည္တံ့ခိုင္ျမဲေရး အတြက္ျပည္နယ္အသီးသီးကေခါင္းေဆာင္မ်ားေတြနဲ႔ တိုင္ပင္ေဆြးေႏြးျပီး၊ ဖြဲ႕စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပံုအေျခခံဥပေဒကို လိုအပ္သလိုျပင္ဆင္ေပးမယ္” ဟူ၍ကတိျပဳခဲ့သည္။ ထိုကတိကဝတ္အတုိင္း ဝန္ၾကီးအစည္းအေဝးတစ္ခု၌ ဝန္းၾကီးဦးႏုက - (၁) ယခုအခါမွာဆုိလွ်င္ လႊတ္ေတာ္တစ္ခုလံုး၏အမတ္ဦးေရ သံုးပံုႏွစ္ပံုေက်ာ္သည္ အစိုးရ၏လက္ထဲတြင္ ရွိေနေၾကာင္း၊ ထိုကဲ့သို႔ရွိေနတဲ့အတြက္ ဖြဲ႕စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပံုအေျခခံဥပေဒကို ျပင္ဆင္လိုပါက ယခုအခ်ိန္သည္အေကာင္းဆံုးအခ်ိန္ပင္ျဖစ္ေၾကာင္း၊ (၂) ဤကဲ့သို႔ အေကာင္းဆံုးအခ်ိန္ျဖစ္ေနသည့္အတြက္ ဖြဲ႕စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပံုအေျခခံဥပေဒကို ဘယ္လိုျပင္ဆင္ခ်င္ပါသလဲ ဟုျပည္နယ္အစိုးရအဖြဲ႕မ်ားကိုေမးခ်င္ေၾကာင္း၊ (၃) ျပည္နယ္အစိုးရအဖြဲ႕မ်ားက တင္ျပေသာ အဆိုျပဳလႊာမ်ားကိုေရွ႕ဦးစြာ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ ေဆြးေႏြးႏိုင္ေအာင္ ႏွီးေႏွာဖလွယ္ပြဲ (Seminar) ေခၚယူ၍တုိင္းရင္းသားကိုယ္စားလွယ္အဖြဲ႕မ်ား၊ ျပည္ေထာင္စုႏွင့္ ျပည္နယ္အစိုးရကိုယ္စားလွယ္မ်ား၊ အတိုက္အခံအဖြဲ႕ကိုယ္စားလွယ္မ်ားကို ပါဖိတ္ၾကားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း၊ (၄) ယင္းႏွီးေႏွာဖလွယ္ပြဲတြင္ မိသားစုမ်ားေဆြးေႏြးၾကသည့္အတိုင္း ေဆြးေႏြး၍ မ်ား သေဘာတူလက္ခံႏိုင္မည့္ အဆိုမ်ားကိုေရြးျခယ္္ကာ အေကာင္ထည္ေဖၚေပးမည္။ အေျဖရွာ၍ မရေသးသည့္အဆိုမ်ားကို ဆက္လက္ေဆြးေႏြးညွိႏွိဳင္းမည္ျဖစ္ေၾကာင္း၊ ဤအတုိင္းလုပ္ေပးလွ်င္ ျပည္ေထာင္စုျမန္မာႏိုင္ငံသည္ယခုထက္ပို၍ စည္းလံုးညီညြတ္လာမည္ဟု မိမိယံုၾကည္ေၾကာင္း၊ မိမိႏိုင္ငံေရးေလာက မထြက္သြားခင္အမ်ိဳးသားညီညြတ္ေရးလုပ္ငန္းကို အစြမ္းကုန္ ေဆာင္ရြက္သြားခ်င္ဟူ၍ဝန္ၾကီးခ်ဳပ္ဦးႏုက တင္ျပသြားခဲ့သည္။ ဝန္ၾကီးခ်ဳပ္ဦးႏုတင္ျပခဲ့သည့္အခ်က္ (၄) ခ်က္စလံုးကို ဝန္ၾကီးမ်ားအားလံုးက သေဘာတူခဲ့ေသာေၾကာင့္ တိုင္းရင္းသားႏွီးေႏွာဖလွယ္ပြဲအတြက္ လိုအပ္သည့္အစီအစဥ္မ်ား ျပဳလုပ္ရန္ တရားေရးဌာနဝန္ၾကီးကိုတာဝန္လႊဲအပ္ခဲ့သည္။ ထို႔ေနာက္ ၁၉၆၀ ျပည့္ႏွစ္ စင္တင္ဘာလ ၂၂ ရက္ေန႔တြင္ က်င္းပေသာ ပါလီမန္တတိယ ျပည္သူ႕လႊတ္ေတာ္ညီလာခံတြင္ တရားေရးဌာနဝန္ၾကီးေဒါက္တာဦးဧေမာင္က အေျခခံဥပေဒ ျပင္ဆင္ေရးအဆို ကို တင္သြင္းခဲ့သည္။ အဆိုတင္သြင္းရာတြင္ ၎က- “လြန္ခဲ့တဲ့ ၁၂ ႏွစ္ ၁၃ ႏွစ္ အတြင္းမွာ လက္ရွိဖြဲ႕စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပံုအေျခခံဥပေဒ၏ ျပ႒ာန္းခ်က္မ်ားကို သံုးစြဲတဲ့အခါမွာ ရံဖန္ရံခါ အခက္အခဲမွားနဲ႔ ေတြ႕ရပါတယ္။ တခါတရံ အခက္အခဲမ်ားက ေက်ာ္လြန္ဖို႔ မျဖစ္ႏုိင္တဲ့အခက္အခဲမ်ားရွိပါတယ္။ အဲသည္လိုလုပ္လို႔ ကိုင္လို႔မရတဲ့ကိစၥမ်ိဳးဆိုလွ်င္ ျပင္ဆင္ဖို႔ ရည္ရြယ္ပါတယ္။ တစ္ႏွစ္အတြင္း လြတ္လပ္ေရးရဖို႔ၾကိဳးပမ္းတဲ့အခါမွာ တစ္ႏွစ္အတြင္း ဖြဲ႕စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပံုအေျခခံဥပေဒကို ျပီးစီးေအာင္ ေရးဆြဲရမယ္ဆိုတဲ့ ေဇာနဲ႔ေရးဆြဲေတာ့ အခ်ိဳ႕ေနရာမ်ားမွာ နည္းနည္းကေလးလိုသြားတာရွိပါတယ္။ အခ်ိဳ႕ေနရာမ်ားမွာလည္း ခၽြတ္ယြင္းခ်က္ကေလးေတြရွိသြားပါတယ္။ ယခုျပန္ျပီးျပင္ဆင္ဖို႔ လိုပါလိမ့္မယ္။ ရွိျပီးသားမူကို မပ်က္ေစရေအာင္ ဤအခ်က္မ်ားနဲ႔ ျပင္ဆင္ရပါလိမ့္မယ္။ (၁) ဒီမိုကေရစီကိုထိခိုက္လာမည့္အခ်က္မ်ား၊ (၂) ျပည္ ေထာင္စု တည္တံ့ခိုင္ျမဲေရးကိုထိခိုက္မည့္ျပ႒ာန္းခ်က္မ်ား၊ (၃) ျပ ည္ ေထာင္စုၾကီး စည္းလံုးညီညြတ္ေရးကိုထိခိုက္ေစမည့္ အခ်က္မ်ား စသည့္ အခ်က္မ်ားသတ္မွတ္ ၍ျပင္ဆင္ရန္ လႊတ္ေတာ္၌ရွင္းလင္းတင္ျပခဲ့သည္။ ဤအဆိုကို ဖဆပလ အမတ္ဦးထြန္းကေထာက္ခံေဆြးေႏြးရာတြင္လည္း “ဖြဲ႕စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပံု အေျခခံဥပေဒထဲမွာ ပါတဲ့အခ်ိဳ႕အခ်က္အလက္မ်ားေတြက အေျခအေနအရမဟပ္မိတာေတြ၊ ရည္မွန္းခ်က္ အတိုင္း ျဖစ္မလာဘဲနဲ႔ တမ်ိဳးတဖံု ဥပေဒေရးရာအရျဖစ္သြားတဲ့ဟာေတြကို ကၽြန္ေတာ္တို႔ ေတြ႕ျမင္ရပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဖြဲ႕စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပံုအေျခခံဥပေဒထဲမွာရွိတဲ့ ျပ႒ာန္းခ်က္မ်ားကို မူလရည္မွန္းခ်က္ထားတဲ့အတုိင္း ျဖစ္ႏိုင္သေလာက္ျပန္ျဖစ္ေအာင္ ကၽြန္ေတာ္တို႔ျပန္လည္စီစစ္ဖို႔ လိုတယ္လို႔ယူဆပါတယ္” ဟူ၍ ေဆြးေႏြး တင္ျပသြားသည္။ ကခ်င္ျပည္နယ္ေခါင္းေဆာင္တစ္ဦးျဖစ္သည့္ ဦးဇန္ထားဆင္လည္း – “ယေန႔ ၁၂ ႏွစ္ ၁၃ႏွစ္ရွိလာတဲ့အခ်ိန္မွာ ဤအေျခခံဥပေဒကို ျပန္လည္သံုးသပ္ျပီး ျပင္ဆင္ဖို႔ အခြင့္အေရးေပၚလာေတာ့ အင္မတန္မွပဲဝမ္းသာအားရမိပါတယ္၊ အေျခခံဥပေဒကိုျပင္ဆင္တဲ့အခါမွာ ျပည္နယ္ေတြနဲ႔ နစ္နာမႈ၊ ျပည္နယ္ေတြရဲ႕လိုလားခ်က္ေတြကို ျပည့္ျပည့္ဝဝ ျပင္ဆင္ႏိုင္မႈအတြက္ ျပည္နယ္အစိုးရဘက္ကေရာ၊ အတုိက္အခံမ်ားဘက္ကပါ စံုစံုေစ့ေစ့ ထည့္လိုပါတယ္” ဟူ၍ အၾကံေပးေထာက္ခံခဲ့သည္။ ဤသို႔သံုးသပ္ခ်က္ ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကျပီးတရားေရးဌာနဝန္ၾကီးဦးဧေမာင္ ၏အဆိုကို လႊတ္ေတာ္တြင္ အတည္ျပဳေၾကာင္း ဆံုးျဖတ္ခဲ့ၾကသည္။ ထို႔ေနာက္ ၁၉၆၀ ျပည့္ႏွစ္ ႏိုဝင္ဘာလ ၁၀ ရက္ေန႔တြင္ ေဒါက္တာဦးဧေမာင္ ကို ဥကၠ႒ အျဖစ္တာဝန္ေပးအပ္ကာ အေျခခံဥပေဒ ျပင္ဆင္ေရးေကာ္မတီကို ၂၉ ဦးျဖင့္ဖြဲ႕စည္းခဲ့သည္။ ၁၉၆၀ ျပည့္ႏွစ္ ႏိုဝင္ဘာလ ၅ ရက္ေန႔တြင္အေျခခံဥပေဒျပင္ဆင္ေရးအတြက္အၾကိဳေဆြးေႏြးပြဲကို ရွမ္းျပည္နယ္ ဥကၠ႒ စဝ္ခြန္ခ်ိဳ၏ရံုးခန္း၌က်င္းပခဲ့သည္။ ထိုေဆြးေႏြးပြဲသို႔ ႏုိင္ငံေရးပါတီအသီးသီးမွ ပုဂၢိဳလ္မ်ားႏွင့္ တစ္သီးပုဂၢလမ်ားသည္ တက္ေရာက္ခဲ့ၾကသည္။ ထိုအစည္းအေဝးမွ အေျခခံဥပေဒ စီစစ္ေရးေကာ္မတီကိုအဖဲြ ့ဝင္ ၂၅ ဦးျဖင့္ဖြဲဲ႕စည္းခဲ့ၾကသည္။ ေနာက္ပိုင္းတြင္ ေကာ္မတီ၏ အမည္ကို ျပည္ေထာင္စု ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ဖြဲ႕စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပံု အေျခခံဥပေဒျပင္ဆင္ေရးခြဲေရး ( ရွမ္းျပည္နယ္ဆိုင္ရာ) ၾကိဳးကိုင္ ေကာ္မတီဟု ေျပာင္းလဲခဲ့သည္။ၾကိံဳးကိုင္ေကာ္မတီသည္ အေျခခံဥပေဒပါ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး၊ ဘ႑ာေရး၊ တရားစီရင္ေရး ဆိုင္ရာျပ႒ာန္း ခ်က္မ်ားကိုေလ့လာ၍ ရွမ္းျပည္နယ္မွ တင္သြင္းေသာ ျပည္ေထာင္စုျမန္မာႏိုင္ငံဖြဲ႕စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပံုအေျခခံဥပေဒ ျပင္ဆင္ေရးအဖဲြ ့ႏွင့္ ပူးေပါင္း္လ်က္ ၁၉၆၁ ခုႏွစ္ ေဖေဖာ္ဝါရီ လ ၂၅ ရက္ေန႔တြင္ ေတာင္ၾကီးျမိဳ႕၌ က်င္းပေသာ ျပည္လံုးကၽြတ္ညီလာခံ တင္ျပကာအတည္ျပဳခဲ့သည္။ အဆိုပါစာတမ္းကို ၁၉၆၁ မတ္လ ၁၅ ရက္ေန႔တြင္ ရန္ကုန္ျမိဳ႕၌ ၆ ထပ္ရံုးၾကီး၌ က်င္းပေသာ ျပည္နယ္မ်ားျပႆနာ သံုးသပ္ေရးေကာ္မတီအစည္းအေဝးတြင္ တင္ျပ၊ ေဆြးေႏြးသံုးသပ္ၾကသည္။ ထိုရွမ္းျပည္နယ္မွ တင္သြင္းေသာ စာတမ္းကို စဝ္ေရႊသိုက္၊ စဝ္ထြန္းေအး၊ စဝ္ခြန္ေအာင္တို႔က ရွင္းလင္းတင္ျပၾကသည္။ ကရင္ျပည္နယ္ ဝန္ၾကီးေဒါက္တာေစာလွထြန္းကလည္း ဤစာတမ္းကို အၾကံျပဳခ်က္မ်ားျဖင့္ ေထာက္ခံေဆြးေႏြးခဲ့သည္။ ကယားျပည္နယ္ဝန္ၾကီးစဝ္ဝဏၰကလည္း ျပည္နယ္အသီးသီးမွ ကိုယ္စားလွယ္မ်ား ပါဝင္ေသာ အဖြဲ႕တစ္ဖြဲ႕ဖြဲ႕၍ ေဆာင္ရြက္ရန္အၾကံျပဳခဲ့သည္။ ကယားျပည္နယ္မွ ဦးစိန္ကလည္း အေျခခံဥပေဒျပင္ဆင္ရန္ အခြင့္ေကာင္းရခ်ိန္ အျမန္ဆံုးေဆာင္ရြက္သင့္ေၾကာင္း ေထာက္ခံေဆြးေႏြးခဲ့ၾကသည္။ ဤသို႔ျဖင့္ ျပည္နယ္ေခါင္းေဆာင္မ်ားသည္ ရွမ္းျပည္နယ္မွတင္သြင္းေသာ ျပည္ေထာင္စု စစ္စစ္မူကို ထပ္မံေဆြးေႏြးသံုးသပ္ရန္ေတာင္ၾကီးျမိဳ႕၌ ျပည္နယ္ေပါင္းစံုညီလာခံက်င္းပေရးကို သေဘာတူဆံုးျဖတ္ ခဲ့ၾကသည္။ ● ျပည္နယ္ေခါင္းေဆာင္မ်ား ၁၉၄၇ ခုႏွစ္ဖြဲ႕စည္း ● အုပ္ခ်ဳပ္ပံုအေျခခံဥပေဒကို ျပန္လည္သံုးသပ္ျခင္း ရွမ္း၊ ကခ်င္၊ ကရင္နီ၊ ကရင္၊ ခ်င္း၊ မြန္၊ ရခိုင္၊ စသည္တုိင္းရင္းသားေခါင္းေဆာင္မ်ားသည္ ျပည္နယ္ေပါင္းစံုညီလာခံကို ေတာင္ၾကီးျမိဳ႕၌ ၁၉၆၁ ခုႏွစ္ ဇြန္လ ၈ ရက္ေန ့မွ ၁၆ ရက္ေန႔အထိ က်င္းပျပဳလုပ္ခဲ့သည္။ ယင္းညီလာခံသုိ႔ ရွမ္း ျပည္နယ္မွကိုယ္စားလွယ္ ၁၃၀ ဦး၊ ကရင္နီ (ကယားျပည္နယ္) မွ ကိုယ္စားလွယ္ ၂၀ ဦး၊ ကရင္ျပည္နယ္မွကုိယ္စားလွယ္ (၂၇) ဦး၊ ကရင္ျပည္နယ္မွ ကိုယ္စားလွယ္ (၂၆) ဦး ၊ ခ်င္းဝိေသသတိုင္းမွကိုယ္စားလွယ္ (၅) ဦး၊ မြန္အမ်ိဳးသားေခါင္းေဆာင္ (၁၃) ဦး၊ ရခိုင္အမ်ိဳးသားေခါင္းေဆာင္(၅) ဦး စုစုေပါင္း ကိုယ္စားလွယ္ ၂၂၆ ဦး အျပင္ ေလ့လာသူ ၁၀၄ တို႔တက္ေရာက္ ခဲ့ၾကသည္။ ဇြန္လ ၁၃ ရက္ေန႔တြင္ျပည္နယ္မ်ား ညီညြတ္ေရးအဖြဲ႕ကို ဖြဲ႕စည္း၍ ရွမ္းျပည္နယ္မွတင္သြင္းေသာ ျပည္ေထာင္စုစစ္စစ္မူကို ေဆြးေႏြးသံုးသပ္ၾကသည္။ ျပည္နယ္အသီးသီးမွ ကိုယ္စားလွယ္မ်ားသည္ အခ်က္အလက္မ်ားႏွင့္တကြ ျပည့္ျပည့္စံုစံု ေဆြးေႏြး၍ ဖက္ဒရယ္မူကို သေဘာတူ မတူ ဆႏၵသေဘာထားေထာက္ခံရာ ဆႏၵသေဘာထားမေပးသူ (၃) ဦးသာရွိသျဖင့္ ဇြန္လ ၁၆ ရက္ေန႔တြင္ ဖြဲ႕စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပံုအေျခခံဥပေဒျပင္ဆင္ေရးစာတမ္းကို ျပည္နယ္ေပါင္းစံုညီလာခံမွ မူအားျဖင့့္တညီတညြတ္ တည္း သေဘာတူဆံုးျဖတ္ခဲ့ၾကသည္။ ျပည္ေထာင္စုမူစစ္စစ္ကို ျပည္နယ္ေပါင္းစံုညီလာခံမွ လက္ခံအတည္ျပဳျပီးေနာက္ပုိင္းတြင္ အေျခခံဥပေဒျပင္ဆင္ေရးရွမ္းျပည္နယ္ဆိုင္ရာၾကိဳးကိုင္ေကာ္မတီအဖြဲ႕ဝင္မ်ားသည္ ျပည္နယ္ေပါင္းစံုညီလာခံ၏ ဆံုးျဖတ္ခ်က္မ်ားကို ရွင္းလင္းေျပာၾကားရန္ ၁၉၆၂ ဇြန္ ၂၆တြင္ ရန္ကုန္ျမိဳ႕သို႕ ေရာက္ရွိခဲ့သည္။ ဇူလိုင္လ ၁ မွ ၇ ရက္ေန႕အထိ ပထစ အဖြဲ႕ခ်ဳပ္သခင္ေက်ာ္ထြန္း၊ ျပည္သူ႕တိုးတက္ေရးပါတီဥကၠ႒ ဦးေအာင္သန္း( ဗိုလ္ခ်ဳပ္အစ္ကို) ျပည္ သူ႕ရဲေ ဘာ္ပါတီ မွ ေခါင္းေဆာင္မ်ား၊ သမၼတမန္းဝင္းေမာင္၊ ဗိုလ္မင္းေခါင္၊ ဗိုလ္လက္်ာ၊ သခင္ကိုယ္ေတာ္မႈိင္း ဦးေဆာင္ေသာ ျပည္တြင္း ျငိမ္းခ်မ္းေရးေကာ္မတီဝင္မ်ားႏွင့္ ဝန္ၾကီးခ်ဳပ္ဦးႏုတို႕ကို ေတြ႕ဆံုေဆြးေႏြးခဲ့သည္။ ရွမ္းျပည္နယ္မွ ကိုယ္စားလွယ္မ်ားႏွင့္ ေတြ႕ဆံုျပီးေနာက္ ဝန္ၾကီးခ်ဳပ္ဦးႏုက သတင္းစာရွင္းပြဲျပဳလုပ္၍ “ရွမ္းမူေရးဆြဲျပီး သူတို႕နဲ႕ သေဘာတူတဲ့လူနည္းေတြကို ဖိတ္ကာ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ေတြခ်၍ အစိုးရအဖြဲ႕ကို တင္ျပကာ မမွားဘူး၊ အထင္မွားခ်က္ေတြ ေပ်ာက္ကုန္တယ္” ဟူ၍ ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ယင္းေနာက္ျပည္နယ္မ်ား ညီညြတ္ေရးအဖြဲ႕မွကိုယ္စားလွယ္မ်ားသည္ ၁၉၆၂ ဇန္နဝါရီ ၂၀ တြင္ ဝန္ၾကီးခ်ဳပ္ ဦးႏုႏွင့္ ေတြ႕ဆံုျပီး ျပည္နယ္မ်ား ညီညြတ္ေရးအဖြဲ႕၏ဖက္ဒရယ္မူကို တင္ျပခဲ့ၾကသည္။ ျပည္နယ္မ်ား ညီညြတ္ေရးအဖြဲ႕မွ တင္ျပသည့္ ဖက္ဒရယ္မူ စာတမ္း၌ ဘယ္လိုဖက္ဒရယ္ျပည္ေထာင္စုပံုစံတည္ေဆာက္မလဲအခန္းတြင္ - (၁) ျပည္ေထာင္စုျမန္မာႏိုင္ငံကို တကယ္စစ္မွန္ေသာ ျပည္ေထာင္ျဖစ္ေရးအတြက္ တန္းတူညီမွ်ေသာ အမ်ဳိးသားေရးရာ ေပၚရပ္တည္သည့္ ျပည္နယ္အခ်င္းခ်င္းပူးေပါင္းထားမွသာ မွန္ကန္ေသာ ျပည္ေထာင္စုျဖစ္ေပမည္။ ထို႕ေၾကာင့္ စစ္မွန္ေသာ ျပည္ေထာင္စု ျဖစ္ေစရန္ျပည္မႏွင့္ ျပည္နယ္ပူးေပါင္းထားသည့္ ပံုစံမဟုတ္ဘဲ ဗမာျပည္မကို ျပည္နယ္တစ္ခုအျဖစ္ ဖြဲ႕စည္းျပီး၊ ျပည္ေထာင္စုစစ္စစ္ (Federal Union) ကို ဖြဲ႕စည္းရန္။ (၂) ျပည္မက ဗဟိုအာဏာကို သိမ္းယူလုပ္ကိုင္ေနျခင္းသည္ တန္းတူညီမွ်မႈမရွိ၍ မေက်နပ္ခဲ့သျဖင့္ ၎မေက်နပ္မႈမ်ား ပေပ်ာက္သြားရန္ ဗမာျပည္မကို ျပည္နယ္တစ္ခုဖြဲ႕ျပီး အျခားျပည္နယ္မ်ားနည္းတူ ျပည္ေထာင္စုအဖြဲ႕ဝင္တစ္ခုအေနျဖင့္ ပါဝင္ေသာ ျပည္ေထာင္စု ျမန္မာႏိုင္ငံတည္ေဆာက္ရန္။ ဟူ၍ ေဖၚျပထားသည္။ ၁၉၆၂ ခုႏွစ္ ေဖေဖာ္ဝါရီ ၁၃ ရက္တြင္ ျပည္ေထာင္စုဝန္ၾကီးအဖြဲ႕ အစည္းအေဝးကို က်င္းပသည္။ အဆိုပါအစည္းအေဝး၌ ျပည္နယ္မ်ားညီညြတ္ေရးအဖြဲ႕မွ တင္သြင္းေသာ ဖက္ဒရယ္မူကိစၥကို ျပည္သူ႕လႊတ္ေတာ္တြင္ မေဆြးေႏြးဘဲ အမ်ဳိးသားညီလာခံ၌ ေဆြးေႏြးရန္ ဆံုးျဖတ္ခဲ့ၾကသည္။ ထို႕ေၾကာင့္ အမ်ဳိးသားညီလာခံကို ရန္ကုန္ျမိဳ႕အသံလႊင့္ရုံခန္းမေဆာင္၌ ေဖေဖာ္ဝါရီလ ၂၄ ရက္ေန႕တြင္ ဆက္က်င္းပခဲ့သည္။ အမ်ဳိးသားညီလာခံသို႕ ႏိုင္ငံေတာ္ဝန္ၾကီးခ်ဳပ္ဦးႏုအပါအဝင္ ပထစအဖြဲ႕ေခါင္းေဆာင္မ်ားတည္ျမဲ ဖဆပလပါတီေခါင္းေဆာင္မ်ား၊ ပမညတ ပါတီေခါင္းေဆာင္မ်ား၊ ျပည္နယ္အသီးသီးမွာ တုိင္းရင္းသား ကိုယ္စားလွယ္မ်ားႏွင့္ မြန္ႏွင့္ ရခိုင္ကိုယ္စားလွယ္မ်ားစံုညီစြာ တက္ေရာက္ခဲ့ၾကသည္။ ညီလာခံတြင္ ဝန္ၾကီးခ်ဳပ္ဦးႏုက - “ဒီေဆြးေႏြးပြဲမွာ ေဆြးေႏြးမယ္ ျပႆနာဟာ ျပည္ေထာင္စု ၾကီးတည္တံ့ခိုင္ျမဲေရးပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီျပႆနာၾကီးကို ကြ်န္ေတာ္တို႕ လက္ထက္မွာမွ မေျဖရွင္းႏိုင္ဘူးဆိုရင္ ေနာင္လက္ထက္ေတြမွာေတာ့ ဘယ္နည္းနဲ႕မွ ေျဖရွင္းႏိုင္မွာ မဟုတ္ဘူးလို႕ ကြ်န္ေတာ္ယံုၾကည္တယ္၊ ေဆြးေႏြးတယ္ဆိုတာ အၾကမ္းအားျဖင့္ ႏွစ္မ်ဳိးႏွစ္စားရွိပါတယ္။ ရန္သူအခ်င္းခ်င္း ေဆြးေႏြးပြဲနဲ႕ မိသားစုခ်င္းေဆြးေႏြးပြဲျဖစ္ပါတယ္၊ မိသားစုအခ်င္းခ်င္းေဆြးေႏြးၾကတဲ့ေဆြးေႏြးပြဲမ်ဳိးက ညီအစ္ကိုေမာင္ႏွမေတြဟာ ကိုယ္လိုတာ ေတြကို တင္ျပၾကတယ္။ အဲဒီလိုတင္ျပၾကတဲ့အခါမွာ သေဘာကြဲလြဲခ်က္ေတြရွိေန၍ တစ္ေယာက္နဲ႕တစ္ေယာက္ အေပးအယူလုပ္ျပီး သေဘာကြဲလြဲခ်က္ေတြကို ညွိႏႈိင္းၾကရတယ္၊ အခုေဆြးေႏြးပြဲဟာ မိသားစုေဆြးေႏြးပြဲ ျဖစ္ရမယ္၊ သေဘာကြဲလြဲခ်က္ေတြကို ကြ်န္ေတာ္တို႕အက်ဳိး၊ ေနာင္လာေနာက္သားေတြရဲ႕အက်ဳိး၊ ျပည္ေထာင္စုၾကီးရဲ႕အက်ဳိးကို ေမွ်ာ္ကိုးျပီး သေဘာတူညီခ်က္မရရေအာင္ ညွိႏႈိင္းၾကရမွာပဲ၊ ျပည္ေထာင္စုၾကီးတည္တ့ံခိုင္ျမဲေရး၊ ဒီမိုကေရစီ တည္တံ့ခိုင္ျမဲေရးအတြက္ နည္းေကာင္းလမ္းေကာင္းေတြကို ရွာခ်င္ပါတယ္။ ကြ်န္ေတာ္တို႕ရွာမယ့္နည္းလမ္းေတြဟာ တရားမွ်တေရး၊ လြတ္လပ္ေရး၊ ညီမွ်ေရးဆိုတဲ့ ေလာကပါလတရားသံုးပါးနဲ႕ ျပည့္စံုတဲ့နည္းလမ္းေတြ ျဖစ္ရမယ္ဆိုတဲ့ အခ်က္ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။” ဟူ၍ ေျပာၾကားသြားခဲ့သည္။ ႏိုင္ငံေတာ္ဝန္ၾကီးခ်ဳပ္ဦးႏုမိန္႕ခြန္းေျပာၾကာျပီးေနာက္ ဝန္ၾကီးစဝ္ခြန္ခ်ဳိက ဖက္ဒရယ္မူကို တင္သြင္းသည္။ ထို႕သို႕တင္သြင္းရာတြင္ ၁၉၄၇ ပင္လံုညီလာခံမွ စ၍ ျပည္ေထာင္စုၾကီးေပၚေပါက္လာပံုကို ရွင္းလင္းေျပာၾကားျပီး ျပည္ေထာင္စုတည္ေဆာက္ေရးႏွင့္ ပတ္သက္၍ - (၁) တန္းတူညီမွ် အခြင့္အေရးရွိျခင္း၊ (၂) ေတာင္တန္းေဒသမ်ားတြင္ ကိုယ္ပိုင္ျပ႒ာန္းခြင့္ရွိျခင္း၊ (၃) ျပည္ေထာင္စုမွ ခြဲထြက္လိုက ခြဲထြက္ႏိုင္ျခင္း၊ စသည့္အခ်က္ (၃)ခ်က္အေပၚအေျခခံ၍ ျပည္ေထာင္စုၾကီးကို တည္ေဆာက္ခဲ့ေၾကာင္း ရွင္းလင္း ေျပာၾကားသြားသည္။ ၎က ဆက္လက္၍ ျပည္နယ္မ်ားညီညြတ္ေရးအဖြဲ႕မွ လိုလားသည့္ျပည္ေထာင္စုဖြဲ႕စည္းပံုစနစ္ကို တင္ျပရာတြင္ - (၁) ျပည္မကို ျပည္နယ္ဖြဲ႕စည္းေရး၊ (၂) လႊတ္ေတာ္ႏွစ္ရပ္အာဏာတူေပးေရး၊ (၃) လူမ်ဳိးစု လႊတ္ေတာ္သို႕ ျပည္နယ္တုိင္းတူညီေသာ ကိုယ္စားလွယ္ေပးေရး၊ (၄)ျပည္နယ္မ်ားကမိမိတို႕ဆႏၵအေလ်ာက္လႊဲအပ္ထားေသာအာဏာမ်ားကို ျပည္ေထာင္စုအစိုးရသို႕ကန္႕သတ္ေပး၍ အာဏာမ်ားကို ျပည္နယ္မ်ားတြင္ ထားရွိေရး စသည္တို႕ကို တင္ျပသြားခဲ့သည္။ ဝန္ၾကီးစဝ္ခြန္ခ်ဳိတင္သြင္းေသာ ဖက္ဒရယ္မူကို ကခ်င္ျပည္နယ္မွ ဒူဝါးေဇာ္လြန္း၊ ခ်င္းဝိေသသတိုင္းမွ ကပၸတိန္မန္းထံုးႏုံး၊ ရွမ္းျပည္နယ္မွ ဦးထြန္းျမင့္ (ေတာင္ၾကီး) ကယားျပည္နယ္မွ ဦးစိန္တို႕က အေထာက္အထားအကိုးအကားမ်ားျဖင့္ တင္ျပကာ ေထာက္ခံေဆြးေႏြးသြားသည္။ ထုိ႕အတူ မတ္လ ၁ ရက္ေန႕တြင္ ညီလာခံျပန္လည္က်င္းပေသာအခါ ပမညတပါတီမွ သခင္ခ်စ္ေမာင္ (သာယာဝတီ) ကလည္းေကာင္း၊ တည္ျမဲ ဖဆပလ ပါတီမွ ဦးဗေဆြက လည္းေကာင္း ဖက္ဒရယ္မူႏွင့္ ပတ္သက္၍ အေထာက္အထားအကိုးအကားျဖင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံသည္ ဖက္ဒရယ္ျပည္ေထာင္စုအျဖစ္ ျပန္လည္ဖြဲ႕စည္းရန္ မလိုအပ္ေၾကာင္း တင္ျပေဆြးေႏြးသြားသည္။ ျပည္ေထာင္စု ပထစ အစိုးရ၏ သေဘာထားကို ၁၉၆၂ မတ္လ၇ရက္တြင္ ေဆြးေႏြးတင္ျပရန္ရွိေသာ္လည္ မတ္လ ၂ ရက္ေန႕တြင္ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ၾကီးေနဝင္းဦးေဆာင္ေသာ ေတာ္လွန္ေရးေကာင္စီက အာဏာသိမ္းပိုက္လိုက္ေသာ ေၾကာင့္ ေဆြးေႏြးတင္ျပခြင့္ မရရွိခဲ့ေပ။ တိုင္းရင္းသားေခါင္းေဆာင္မ်ား ဖက္ဒရယ္မူေဆြးေႏြးပြဲက်င္းပေနစဥ္ စစ္တပ္မွ အာဏာသိမ္းပိုက္၍ သမၼတမန္းဝင္းေမာင္၊ ဝန္ၾကီးခ်ဳပ္ဦးႏု အပါအဝင္အစိုးရအဖြဲ႕ဝင္မ်ား၊ ျပည္သူ႕လႊတ္ေတာ္ဥကၠ႒မန္းဘဆိုင္ႏွင့္ လူမ်ဳိးစု လႊတ္ေတာ္ဥကၠ႒ စဝ္ခြန္ၾကည့္အပါအဝင္ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ မ်ား ကိုဖမ္းဆီးထိန္းသိမ္းခံခဲ့ရသည္။ ၁၉၆၂ ခု မတ္လ ၄ရက္ေန႕ စစ္တပ္မွ အာဏာသိမ္းပိုက္ရျခင္းႏွင့္ ပတ္သက္၍ အဖမ္းမခံရဘဲ အျပင္တြင္ က်န္ရစ္ေနေသာ ပထစ ေခါင္းေဆာင္မ်ား၊ တည္ျမဲ ဖဆပလႏွင့္ ပမညတေခါင္းေဆာင္မ်ားကို ဖိတ္ၾကား၍ တိုင္းျပည္တြင္ ကုန္ေစ်းႏႈန္း အလြန္ၾကီးျမင့္ေနသည့္ကိစၥ၊ တရားဥပေဒစိုးမိုးမႈ ပ်က္ျပားေနသည့္ ကိစၥမ်ားႏွင့္ ဖက္ဒရယ္မူကိစၥမ်ားေၾကာင့္ တိုင္းျပည္ေခ်ာက္ကမ္းပါးထဲ က်ေရာက္ေတာ့မည့္ အေျခအေနမ်ားေၾကာင့္ မလႊဲမေရွာင္သာ၍ အာဏာသိမ္းပိုက္လိုက္ရေၾကာင္းရွင္းလင္းေျပာၾကားခဲ့သည္။ မတ္လ ၇ ရက္ေန႕တြင္လည္း ဗိုလ္မွဴးခ်ဳပ္ေအာင္ၾကီးႏွင့္ ျပန္ၾကားေရးဝန္ၾကီး ဗိုလ္မွဴးၾကီးေစာျမင့္ (မွဴးသမိန္) တို႕ကလည္း သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲျပဳလုပ္၍ - “အာဏာသိမ္းရျခင္းအေၾကာင္းမွာ စီးပြားေရး၊ ႏိုင္ငံေရး၊ ဘာသာေရး၊ ေနာက္ဆံုးဖက္ဒရယ္မူ အေရးကိစၥတို႕ေၾကာင့္ သိမ္းပိုက္ခဲ့ရေၾကာင္း အာဏာလိုခ်င္လြန္းလို႕ အဓမၼယူျခင္း မဟုတ္ေၾကာင္း၊ ဦးႏုသည္ ႏိုင္ငံေရး၊ စီးပြားေရး၊ ဘာသာေရးျပႆနာမ်ားကို ထိန္းမႏိုင္ သိမ္းမရအေျခအေနသို႕ ေရာက္ေအာင္ ၾကီးထြားေစခဲ့ေၾကာင္း၊ ဦးႏုသည္ မိမိ၏ပါတီကိုပင္မ ထိန္းသိမ္းႏုိင္ခဲ့ေၾကာင္း ရွင္းလင္းေျပာၾကားခဲ့သည္။ သို႕ေသာ္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ၾကီးေနဝင္းဦးေဆာင္ေသာ ေတာ္လွန္ေရးေကာင္စီသည္ အာဏာသိမ္းပိုက္ျပီးေနာက္ ျပည္တြင္းျပည္ပသို႕ ထုတ္ျပန္ေၾကညာရန္ အခ်က္အလက္ရွာမရ၍ အၾကံရက်ပ္ေနစဥ္အတြင္း သူ၏လက္ထက္ စစ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္တစ္ဦးက ဖက္ဒရယ္မူေၾကာင့္ ျပည္ေထာင္စုၾကီးျပိဳကြဲရေတာ့မည့္ အႏၱရာယ္ရွိလာမည့္အတြက္ အာဏာသိမ္းပိုက္ရလိုက္ေၾကာင္း ေၾကညာခ်က္ကိုစာေရး၍ ျပသခဲ့ရာ၊ ယင္းကို ဗိုလ္ခ်ဳပ္ၾကီးေနဝင္း ဖတ္ၾကည့္ကာ သေဘာက်၍ “ေအး ေကာင္းတယ္၊ အဲဒီအတိုင္း ေရဒီယိုက ေန အသံလႊင့္ ေၾကညာလိုက္” ဟု အမိန္႔ေပးခဲ့ေၾကာင္း ေနာက္ပိုင္းတြင္ ဗူးေပၚသလို ေပၚလာခဲ့ေလသည္။ ထို႕ေၾကာင့္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ၾကီးေနဝင္းသည္ ဖက္ဒရယ္မူေၾကာင့္ ျပည္ေထာင္စုၾကီးျပိဳကြဲမည္ကို စိုးရိမ္ကာ အာဏာသိမ္းျခင္းမဟုတ္ဘဲ အာဏာငမ္းငမ္းတက္မက္ေမာ၍ သိမ္းခ်င္လို႕သိမ္းျပီးမွ ဖက္ဒရယ္မူကို ေခ်ာ္လဲေရာထိုင္လုပ္ခဲ့ျခင္းသာ ျဖစ္ေၾကာင္း ထင္ရွားေလသည္။ ဝန္ၾကီးခ်ဳပ္ဦးႏုကလည္း ဖက္ဒရယ္မူသည္ခြဲထြက္ေရးမူ၊ ဖက္ဒရယ္မူေၾကာင့္ ျပည္ေထာင္စုၾကီး ျပိဳကြဲမည့္အအႏၱရာယ္ရွိသည္။ ထုိစဥ္က ထိန္းမႏိုင္သိမ္းမရသည္အေျခအေနရွိသည္ ဟူေသာ စြပ္စြဲခ်က္မ်ားကို လံုးဝလက္မခံခဲ့ေပ။ ဖက္ဒရယ္မူေတာင္းဆိုသည့္ကိစၥသည္ စိုးရိမ္ဖြယ္ရာကိစၥမဟုတ္ေၾကာင္း၊ အသံလႊင့္ရုံတြင္ က်င္းပခဲ့သည့္ ဖက္ဒရယ္ႏွီးေႏွာဖလွယ္ပြဲမွာ မိမိကိုယ္တိုင္စီစဥ္ေဆာင္ရြက္ခဲ့ျခင္းသာ ျဖစ္ေၾကာင္း ႏွီးေႏွာဖလွယ္ပြဲမွ ထြက္ေပၚလာသည့္သေဘာထားမ်ားကို ညွိႏႈိင္းအေျဖရွင္းမည့္ပါတီေပါင္းစံုပါဝင္ေသာ ေကာ္မတီတရပ္ဖြဲ႕စည္းရန္ စီစဥ္ထားျပီးျဖစ္ေၾကာင္း ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ဝန္ၾကီးခ်ဳပ္ဦးႏုသည္ ဖက္ဒရယ္မူႏွင့္ ပတ္သက္၍ ႏွီးေႏွာဖလွယ္ပြဲ၌ ေျပာၾကားရန္ရွိေသာ္လည္း စစ္တပ္က အာဏာသိမ္းလိုက္ေသာေၾကာင့္ ေျပာၾကားခြင့္ မရရွိခဲ့ေပ။ သို႕ရာတြင္ အာဏာသိမ္းျပီး ၂၈ ႏွစ္ခန္႕အၾကာ သမိုင္းသုေတသနဌာနက ေမးျမန္းသည့္အခါ ေျပာၾကားခဲ့ရာတြင္ - “ခြဲထြက္ခြင့္ ဆိုတဲ့ဟိုဥစၥာၾကီးျဖဳတ္ပစ္လိုက္ပါမထားနဲ႔ေတာ့၊ ခင္ဗ်ားတို႔လိုခ်င္တဲ့အာဏာေတြကို ေနာက္ထပ္ျပီးေတာင္းမလား၊ နည္းေနတယ္လိ္ို႔သူတို႔ေျပာတယ္၊ အဂၤလိပ္ေတြရွိတုန္းက ၉၁ ဌာနဆိုတာကေတာ့ ၾကားလိုက္ေတာ့ ၁၀၀ မွာ ၉၁ ဌာနဆိုေတာ့မ်ားေနတယ္၊ ၉၀ နဲ႔ ၁ ဌာနက သုညေတြ၊ (၇) ဌာနက တကယ္ေတာ့ အဆီအႏွစ္ေတြ၊ ဒါကိုအဂၤလိပ္လိုက ကိုင္ထားတယ္၊ အဲသလိုမ်ိဳးျဖစ္ခ်င္ျဖစ္ေနမလား၊ အဲဒါေတြကိုလိုရွိရင္ ျဖင့္ေျပာ၊ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ေနာက္ထပ္ျပီးေတာ့ ဘယ္ဟာကိုလိုခ်င္ေသးတယ္၊ ေနာက္ထပ္ျပီးေတာ့ ဘယ္အာဏာေပးပါဦး၊ ဘယ္ဌာနေပးပါဦးေျပာ၊ Discuss လုပ္မယ္၊ လုပ္ျပီးေတာ့ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ညီအစ္ကိုအခ်င္းခ်င္းပဲ၊ သူတို႔ကိုေပးလိုက္ရလို႔ပိုသြားတယ္၊ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ဗမာက ရံႈးက်န္ရစ္ခဲ့တယ္၊ ဒီလိုမဟုတ္ဘူး၊ အကုန္ေပးမယ္၊ ခြဲထြက္ပိုင္ခြင့္ဆိုတာၾကီးကိုျဖဳတ္ပစ္လိုက္ေတာ့၊ ခင္ဗ်ားတို႔လိုခ်င္တယ္ ဆိုတဲ့ Schedule ဆိုထဲမွာ List ေတြထဲမွာေနာက္ထပ္ျပီးေတာ့ ကၽြန္ေတာ္တို႔ အာဏာေတြတို႔ေပးမယ္” ဟူ၍ ဖက္ဒရယ္မူႏွင့္ပတ္သက္ျပီး ဝန္ၾကီးခ်ဳပ္ေဟာင္းဦးႏု၏ သေဘာမ်ားကို ေျပာၾကားရန္ရွိခဲ့သည္။ ထိုသေဘာထားမ်ားကိုသာႏွီးေႏွာဖလွယ္ပြဲတြင္ ေျပာၾကားခြင့္ရခဲ့မည္ဆုိပါက ျပည္နယ္ကိုယ္စားလွယ္မ်ား အေနျဖင့္လက္ခံၾကလိမ့္မည္ဟု ယံုၾကည္ေၾကာင္းေျပာၾကားခဲ့ေလသည္။ ျပည္နယ္မ်ားညီညြတ္ေရးအဖြဲ႕ဥကၠ႒ စဝ္ခြန္ခ်ိဳကလည္း ဖက္ဒရယ္မူအဆို တင္သြင္းေတာင္းဆိုမႈ မ်ားသည္ စိုးရိပ္ဖြယ္ရာမရွိေၾကာင္း၊ ဤကိစၥႏွင့္ပတ္သက္၍ ဦးႏုႏွင့္ညွိႏွိဳင္းထားျပီး ျဖစ္ေၾကာင္း၊ ဖက္ဒရယ္မူေတာင္းဆိုျခင္းမွာ အာဏာပိုမုိရရွိလာေအာင္ေဆာင္ရြက္ျခင္းသာ ျဖစ္ေၾကာင္း ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ကယားျပည္နယ္မွဦးစိန္ကလည္း မိမိတို႔ေတာင္းဆိုခဲ့ေသာ ဖက္ဒရယ္မူသည္ ျပည္ေထာင္စုၾကီးျပိဳကြဲေစမည့္မူ မဟုတ္ေၾကာင္း၊ မိမိတို႔သည္ ထုိစဥ္ကခြဲထြက္ခြင့္ကိုလံုးဝသတိမရခဲ့ေၾကာင္း ေျပာၾကားခဲ့သည္။ မွန္ေလသည္။ ဖက္ဒရယ္ေခၚျပည္ေထာင္စု စနစ္ဆိုသည္မွာ ကမာၻေပၚရွိမည္သည့္ ျပည္ေထာင္စု ႏိုင္ငံကိုပင္ ၾကည့္ၾကည့္ျပည္ေထာင္စုေခၚ ျပည္နယ္မ်ားသေဘာတူစုေပါင္းဖြဲ႕စည္းေသာစနစ္ျဖစ္သည္။ ျမန္မာစာအဖြဲ႕မွ ထုတ္ေဝေသာ ‘အဂၤလိပ္-ျမန္မာအဘိဓာန္’ တြင္ဖက္ဒရယ္ (Fedenal) ၏အဓိပၸါယ္ကိုဗဟိုံု အစိုးရႏွင့္သီးျခားျပည္နယ္မ်ားအၾကားအာဏာကန္႔သတ္ခြဲေဝမႈရွိေသာ၊ ထားေသာ ဟူ၍အနက္ဖြင့္ထားသည္။ ထိုနည္းတူစြာ ‘Oxford Advanced Learner’s Dictionary’ တြင္ Fedenal ၏အဓိပၸါယ္ကို Having a system of government in which the individual states of a country have contral over their own affairs, but one controlled by a central government for national decision’s ယူ၍ ဖြင့္ဆိုထားသည္။ ေမာင္ဝံသ ျပဳစုသည္ ‘ေခတ္မီႏိုင္ငံေရးေဝါဟာရ အဘိဓာန္’ ၌ ဖက္ဒရယ္စနစ္ (Fedenalism) ၏အဓိပၸါယ္ကိုလည္း ေအာက္ပါအတုိင္းေဖၚျပထားသည္။ “ဖက္ဒေရးရွင္း (Fedenaltion) ေခၚျပည္ေထာင္စုမ်ားစုေပါင္းဖြဲ႕စည္းထားေသာ ျပည္ေထာင္စုပံုစံကို လက္ခံက်င့္သံုးသည့္စနစ္ျဖစ္သည္။ စစ္ေရးႏွင့္ကူသန္းေရာင္းဝယ္ေရးကဲ့ေသာ ႏိုင္ငံတကာႏွင့္ သက္ဆိုင္သည့္ အေရးၾကီးကိစၥမ်ား၌သာလွ်င္ အဓိကပူေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈရွိသည္။ က်န္ရွိေသာျပည္တြင္ေရးကိစၥမ်ားကို လြတ္လပ္စြာ ကိုယ္ပိုင္စီမံအုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ရွိသည္။ ကြန္ဖက္ဒေရစီ (Confedenacy) ဟူေသာ ျပည္ေထာင္စုပံု တစ္မ်ိဳးရွိေသးသည္။ ကြန္ဖက္ဒေရစီသည္ ဖက္ဒေရးရွင္းထက္ပို၍ လြတ္လပ္ေသာ အခ်ဳပ္အျခာအာဏာသီးျခား ကငး္လြတ္စြာ က်င့္သံုးေသာႏိုင္ငံမ်ားအစုအဖြဲ႕ကို ေခၚသည္။ ၁၈ ရာစုက စ၍ လြတ္လပ္ခဲ့ၾကေသာ အေမရိကန္ကိုလိုနီမ်ားသည္ ဖက္ဒရယ္အစိုးရပံုစံျဖင့္ အုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့ၾကသည္။ သုိ႕ေသာ္ ေနာင္ ဗဟိုအစိုးရသို႕မဟုတ္ ႏိုင္ငံလံုးဆိုင္ရာအာဏာပိုင္စိုးမႈ၏ အခန္းက႑ကို ျမွင့္ တင္ခဲ့သည္။ ယေန႕အေမရိကန္ျပည္နယ္မ်ားသည္ ႏုိင္ငံျခားေရးႏွင့္ ကာကြယ္ေရးကိစၥမ်ားမွလြဲ၍ ကိုယ္ပိုင္ျပ႒ာန္းခြင့္ ရွိၾကသည္။ ထို႕ေၾကာင့္ လည္း တရားဥပေဒကိစၥမ်ားတြင္ ျပည္နယ္တစ္ခုႏွင့္ တစ္ခု မတူညီမႈမ်ားစြာ ရွိေနသည္။ ဖက္ဒရယ္ပံုစံကို ဥေရာပတြင္ ဆြစ္ဇာလန္ႏိုင္ငံက အေစာဆံုးက်င့္သံုးခဲ့သည္။ ၁၃ ရာစုတြင္ စတင္ခဲ့သည္ ဟုဆိုသည္။ သို႕ေသာ္ လက္ရွိက်င့္သံုးေနေသာ ေခတ္သစ္ဖက္ဒရယ္ရွင္းပံုစံမွာ ၁၈၇၄ က စတင္ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ ၁၉၈၀ ျပည့္ႏွစ္မ်ားေနာက္ပိုင္းႏွင့္ ၁၉၉၀ ျပည့္ႏွစ္မ်ားေစာေစာပိုင္းတြင္ ဥေရာပသမဂအဖြဲ႕ (E.C) အတြင္း စီးပြားေရးဆိုင္ရာျပည္ေထာင္စု (Education Union) ႏွင့္ ႏိုင္ငံေရးဆိုင္ရာျပည္ေထာင္စု (Political Union) ဖြဲ႕စည္းေရးအထိ ဦးတည္ခဲ့ၾကရာ ဖက္ဒရယ္ပံုစံစနစ္က်င့္သံုးရန္ စဥ္းစားခဲ့ၾကေသးသည္။ E.C အဖြဲ႕ဝင္ႏိုင္ငံအမ်ားစုက ဖက္ဒရယ္စနစ္သည္ မူဝါဒခ်မွတ္ေရးအဆင့္ေလာက္သာျဖစ္ဖြယ္ရွိသည္ ဟု ရႈျမင္ခဲ့ၾကေသာ္လည္း ျဗိတိသွ်အစိုးရကမူ ဗဟိုခ်ဳပ္ကိုင္မႈ (Centralization) ျဖစ္လာမည္ ဟု ရႈျမင္ခဲ့သည္။ အတိတ္က ျဗိတိသွ်အစိုးရမ်ားသည္ ကိုလိုနီႏိုင္ငံမ်ားကို လြတ္လပ္ေရးေပးမည့္လုပ္ငန္းစဥ္၌ လြတ္လပ္ျပီးေသာ ႏိုင္ငံမ်ားသည္ ဖက္ဒရယ္ျပည္ေထာင္စုဖြဲ႕စည္းသင့္သည္ ဟု တိုက္တြန္းခဲ့သည္။ ကာကြယ္ေရးႏွင့္ ႏိုင္ငံျခားေရးတြင္ အားနည္းဖြယ္ရွိေသာ ႏုိင္ငံငယ္မ်ားသည္ ဖက္ဒရယ္အစိုးရႏွင့္ အာဏာခြဲေဝက်င့္သံုးျခင္းျဖင့္ အက်ဳိးပိုရွိႏိုင္သည္ ဟု ဒုတိယကမာၻစစ္ျပီးေခတ္ ျဗိတိသွ်ႏိုင္ငံေရး ေခါင္းေဆာင္မ်ားက ယူဆခဲ့ၾကသည္။ သို႕ျဖင့္ မေလးရွားႏိုင္ငံသည္ ၁၉၄၈ တြင္ ဖက္ဒရယ္ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒကို က်င့္သံုးခဲ့သည္။ ရုိဒီးရွားေျမာက္ပိုင္း ေတာင္ပိုင္းႏွင့္ ညာဆာလင္တို႕က ၁၉၅၃တြင္ ဖက္ဒရယ္ရွင္းဖြဲ႕ခဲ့ၾကသည္။” အမ်ဳိးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ ဥကၠ႒ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကလည္း - “ဖက္ဒရယ္ဆိုတာကေတာ့ အဂၤလိပ္စကားလံုးတခုပဲျဖစ္ပါတယ္။ ဖက္ဒရယ္ဆိုတာဟာ ခြဲထြက္ေရး မဟုတ္ပါဘူး။ က်မတို႕အားလံုးသိျပီးသားပါ။ ခြဲထြက္ေရးမဟုတ္ဘူးဆုိတာ က်မတို႕လက္ခံပါတယ္။ ဖက္ဒရယ္ဆိုေတာ့ ဗဟိုအစိုးရႏွင့္ ျပည္နယ္အစိုးရတို႕ၾကားမွာ ဘယ္လိုအာဏာခြဲရမလဲ၊ ဒါဟာ ဖက္ဒရယ္ရဲ႕အဓိကျပႆနာပဲ၊ ဒါကို ဆံုးျဖတ္ရမွာပဲ” ဟူ၍ ေျပာၾကားခဲ့သည္။ အမွန္စင္စစ္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ၾကီးေနဝင္းအာဏာသိမ္းစစ္ေခါင္းေဆာင္မ်ားက ဖက္ဒရယ္မူေၾကာင့္ ႏုိင္ငံေတာ္ အာဏာကို သိမ္းယူရသည္။ ဖက္ဒရယ္မူသည္ ခြဲထြက္ေရးမူျဖစ္သည္၊ ျပည္ေထာင္စုျပိဳကြဲေရးမူျဖစ္သည္။ မည္သို႕ပင္ လိမ္ညာဝါဒျဖန္႕ေစကာမူအထက္တြင္ ေဖၚျပခဲ့သည့္ သမိုင္းအေထာက္အထားမ်ား၊ တိုင္းရင္းသား ေခါင္းေဆာင္မ်ား၏ ဖက္ဒရယ္စာတမ္းပါအခ်က္အလက္မ်ား၊ ရည္ရြယ္ခ်က္ႏွင့္စိတ္ဓာတ္မ်ားအရခြဲထြက္ေရးႏွင့္ ျပည္ေထာင္စုကို ျပိဳကြဲေစမည့္ ရည္ရြယ္ခ်က္ စိတ္ဓာတ္မ်ား လံုးဝမရွိခဲ့ေပ။ ဖက္ဒရယ္မူေၾကာင့္ အာဏာသိမ္းယူရပါသည္ ဟူ၍ ေၾကညာေျပာဆိုဝါဒျဖန္႕မႈသည္ ျပည္သူလူထုႏွင့္ ႏိုင္ငံတကာကို အေၾကာင္းျပေကာင္းေအာင္ လိမ္ဆင္တစ္ခုမွ်သာျဖစ္သည္ကို မည္သူမွ် မျငင္းႏိုင္ေပ။ ၁၉၆၂ ခုႏွစ္ မတ္လ ၂ ရက္ေန႕တြင္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ၾကီးေနဝင္း ဦးေဆာင္ေသာ ေတာ္လွန္ေရးေကာင္စီက ႏိုင္ငံေတာ္အာဏာကို သိမ္းယူခဲ့ျခင္းမွာ ဦးႏုေခါင္းေဆာင္ေသာ ပထစေခါင္းေဆာင္အခ်ဳိ႕က စစ္တပ္ အၾကီးအကဲ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မ်ား၏ ၾသဇာအာဏာကို ေလ်ာ့နည္းသြားေစရန္ႏွင့္ လြတ္လပ္ျပီးစ ဖြံ႕ျဖိဳးစႏိုင္ငံမ်ား၌ ႏိုင္ငံေတာ္ဘ႑ာေငြ အလြန္ကုန္မ်ားေသာ စစ္တပ္အင္အားအဆမတန္ခ်ဲ႕ထြင္ေနမႈကို ကန္႕သတ္ရန္ မည္သို႕ျပဳျပင္ေလ်ာ္သင့္မည္ကို နည္းလမ္းရွာေဖြခဲ့ရာ၊ ထုိသတင္း တပ္မေတာ္ကာကြယ္ေရးဦးစီး ခ်ဳပ္ၾကီးေနဝင္းထံ ေပါက္ၾကားသြားရာမွ အလ်င္အျမန္အာဏာသိမ္းခဲ့ျခင္း ျဖစ္ႏိုင္ေၾကာင္း ပထစအစိုးရအဖြဲ႕တြင္ ကာကြယ္ေရးဝန္ၾကီးအျဖစ္ ေဆာင္ရြက္ခဲ့ေသာ ပုဂၢိဳလ္တစ္ဦးက ေျပာၾကားခဲ့သည္ ဟူ၍ သမိုင္းသုေတသနဌာနမွ ေရးသားျပဳစုခဲ့ေသာ္ ‘၁၉၅၈-၁၉၆၂ ျမန္မာ့ႏိုင္ငံေရး’ စာအုပ္စတၳတြဲ စာမ်က္ႏွာ ၂၃၉၌ ေဖၚျပထားသည္။ (ဆက္လက္ေဖၚျပပါမည္)

Posted in: သတင္းမ်ား